جراحی های لاغری اعم از اسلیو معده، بای پس معده، مینی بای پس معده و … در سال های اخیر به یکی از موثرترین و پرطرفدارترین روش های درمان چاقی های شدید تبدیل شده است. به کمک این روش های جراحی می توان در کنار لاغری به بهبود بیماری های مرتبط با چاقی مثل دیابت نوع دو، فشار خون بالا و … دست یافت. اما موفقیت این جراحی ها علاوه بر مهارت جراح و تکنیک مورد استفاده بستگی به مجموعه ای از اقدامات لازم قبل از عمل لاغری و آزمایش های قبل از جراحی دارد.

در این مقاله به هر آنچه که بیمار باید قبل از جراحی کاهش وزن باید انجام دهد، از جمله آزمایش های قبل از عمل لاغری، مشاوره های تخصصی، آماده سازی روانی و جسمی و … پرداخته ایم تا مسیر درمانی به صورت ایمن، اثربخش و با حداقل عوارض طی شود.

چرا آمادگی قبل از عمل لاغری اهمیت دارد

چاقی مفرط (شاخص توده بدنی بالای ۳۵) همراه با بیماری های متعدد است و به راحتی قابل درمان نیست. در چنین شرایطی، جراحی لاغری می‌ تواند راهکاری مؤثر باشد، اما بدون آمادگی قبل از عمل، احتمال بروز مشکلات در حین عمل و دوره بهبود افزایش می ‌یابد. هدف از این آمادگی، کاهش خطرات بیهوشی، اطمینان از سلامت اعضای حیاتی بدن، ارزیابی عملکرد متابولیک و ایجاد زیرساخت‌ های لازم برای پذیرش تغییرات سبک زندگی پس از جراحی است.

اهمیت این اقدامات در گزارش‌ های متعدد علمی مورد تأکید قرار گرفته است، زیرا آمادگی صحیح نه تنها موجب بهبود نتایج درمانی می ‌شود بلکه روند بهبود فیزیکی و روانی بیمار را نیز تسریع می ‌کند.

مشاوره تخصصی قبل از عمل لاغری

اولین گام در مسیر جراحی کاهش وزن، مشاوره با تیم تخصصی پزشکی شامل جراح، متخصص تغذیه، روانشناس و متخصص بیهوشی است. در این جلسه ‌ها:

• سابقه پزشکی کامل بیمار بررسی می ‌شود تا هرگونه بیماری زمینه‌ ای مانند دیابت، بیماری ‌های قلبی، مشکلات تیروئید یا اختلالات روانی شناسایی شود.
• بررسی داروهای مصرفی برای جلوگیری از تداخلات با داروهای بیهوشی و فرآیند بهبود انجام می‌ شود.
• انتظارات بیمار از نتیجه جراحی و سبک زندگی پس از عمل تحلیل می‌ شود تا اهداف درمان با واقعیت‌ های پزشکی هماهنگ گردد.
• آموزش‌ های لازم درباره رژیم‌ های قبل و بعد از عمل، توصیه‌ های ورزشی و تغییرات سبک زندگی ارائه می ‌گردد.

این مشاوره ‌ها موجب می ‌شوند که بیمار با درک بهتری از فرآیند درمان وارد اتاق عمل شود و نقش فعالی در مسیر بهبودی خود ایفا کند.

آزمایش های قبل از عمل لاغری

یکی از مهم ‌ترین بخش‌ های اقدامات لازم قبل از عمل لاغری، انجام مجموعه‌ ای از آزمایش های قبل از عمل لاغری است. این آزمایش‌ ها برای ارزیابی وضعیت سلامت عمومی، تشخیص بیماری ‌های پنهان و پیش ‌بینی ریسک بیهوشی انجام می ‌شوند. برخی از آزمایشات کلیدی عبارت‌اند از:

آزمایشات خون عمومی

آزمایش خون پایه برای بررسی موارد زیر ضروری است:

• تست کامل سلول ‌های خون (CBC) برای ارزیابی وضعیت هموگلوبین و پلاکت ‌ها؛
• قند خون ناشتا برای بررسی احتمال دیابت یا پیش‌ دیابت؛
• سطوح چربی خون شامل کلسترول و تری ‌گلیسیرید؛

تست ‌های عملکرد کبد و کلیه برای اطمینان از عدم وجود اختلالات عملکردی

به کمک این ارزیابی ها می توان از وجود اختلال یا عدم اختلال در اندام های داخلی مثل کبد و کلیه مطلع شد تا از ریسک عوارض کاسته شود و در صورت نیاز درمان های تکمیلی قبل از عمل برنامه ریزی شود.

آزمایشات هورمونی و غدد

برای بیماران مبتلا به اختلالات تیروئید یا بیماری‌ های غدد درون ‌ریز، بررسی سطح هورمون ‌ها ضروری است. این آزمایش‌ها شامل اندازه‌ گیری TSHو T۴ برای ارزیابی عملکرد تیروئید و انسولین و کِتون‌ ها برای بررسی وضعیت متابولیک است. نتایج این تست‌ ها می ‌توانند بر انتخاب نوع جراحی لاغری و برنامه درمانی تأثیرگذار باشند.

ارزیابی عملکرد قلب

چاقی با افزایش خطر بیماری‌ های قلبی همراه است، بنابراین آزمایشات قلبی قبل از جراحی لاغری از جمله نوار قلب (ECG)و اکوکاردیوگرافی در صورت ضرورت، برای شناسایی ناهنجاری ‌های ریتم قلب یا اختلالات ساختاری انجام می‌ شود تا ریسک بیهوشی و جراحی کاهش یابد.

بررسی ریه و عملکرد تنفسی

بسیاری از بیماران چاق ممکن است در خواب دچار آپنه انسدادی خواب یا مشکلات تنفسی باشند. به همین دلیل انجام پالس اکسیمتر و تست ‌های عملکرد ریوی می‌ تواند روند بیهوشی و اکسیژن ‌رسانی را ایمن ‌تر کند.

تصویربرداری‌ های تخصصی

در برخی موارد، جراح ممکن است نیاز به سونوگرافی شکم یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) داشته باشد تا ساختار اندام ‌ها، کیسه صفرا، کبد و دیگر نواحی بررسی شوند. به عنوان مثال، وجود سنگ کیسه صفرا باید قبل از عمل مشخص گردد تا در حین عمل مشکلات بعدی کاهش یابد.

آماده‌سازی روانی و تغییر سبک زندگی قبل از عمل

علاوه بر آزمایش های قبل از عمل لاغری، آماده ‌سازی روانی نیز جزو بخش‌ های جدایی ‌ناپذیر موفقیت درمان محسوب می ‌شود.

جراحی لاغری تنها یک مداخله فیزیکی نیست و نیازمند ایجاد تغییرات بلندمدت در رفتار غذایی، فعالیت بدنی و نگرش به سلامت است. در این مسیر، مشاوره روانشناسی برای مدیریت توقعات و پیشگیری از اضطراب و افسردگی پیش و پس از عمل ارائه می‌ شود، مهارت ‌های تغذیه ‌ای به بیمار آموزش داده می ‌شود تا پس از کاهش وزن بتواند سبک غذایی سالم و پایدار داشته باشد و برنامه‌ ای متناسب با توان فیزیکی بیمار برای افزایش فعالیت بدنی تدوین می ‌شود تا سوخت ‌و ساز بدن بهبود یابد. این اقدامات موجب می‌ شوند جراحی تنها آغاز یک تغییر سبک زندگی باشد و اثرات درمانی آن پایدار بماند.

نقش تیم تخصصی در پیشگیری از عوارض

نقش تیم درمانی در اجرای اقدامات لازم قبل از عمل لاغری بسیار اساسی است. این تیم متشکل از جراح، متخصص تغذیه، روانشناس، متخصص بیهوشی و پرستاران با تجربه است که با برنامه ‌ریزی دقیق، ریسک بروز عوارض را در هر مرحله کاهش می ‌دهند.

به عنوان مثال، اگر در آزمایش های قبل از عمل لاغری مشخص شود که بیمار در معرض کم‌ خونی یا اختلالات متابولیک قرار دارد، تیم درمانی برنامه‌ریزی می‌ کند تا این مشکلات قبل از عمل بهبود یابند. یا اگر نشانه ‌هایی از آپنه خواب در تست‌ های تنفسی دیده شود، ممکن است درمان پیش از عمل توصیه گردد تا ایمنی بیهوشی افزایش یابد.

جمع ‌بندی

عمل لاغری یک گام بزرگ در مسیر بهبود سلامت است، اما این گام باید با دقت، دانش و آمادگی کامل برداشته شود. اقدامات لازم قبل از عمل لاغری بخش ‌جدایی ‌ناپذیری از این مسیر هستند که ایمنی بیهوشی، سلامت متابولیک، عملکرد قلب و ریوی و دیگر شاخص‌ های کلیدی را بررسی می‌کنند تا ریسک جراحی کاهش یابد و نتیجه درمان پایدار گردد.

با همکاری نزدیک با تیم درمانی، پیگیری دقیق دستورالعمل ‌ها و رعایت توصیه‌ های تخصصی، بیماران نه تنها به کاهش وزن دست می‌ یابند، بلکه کیفیت زندگی، سلامت جسمی و روانی آنها به طور محسوسی بهبود می ‌یابد.

تصمیم آگاهانه و آمادگی کامل پیش از جراحی لاغری می‌ تواند تفاوت میان یک تجربه درمانی مثبت و نتایج کمتر مطلوب را رقم بزند.